Tiểu Kinh Nguyên Thủy Tuyển Giảng – Bài 8

Tiểu Kinh Nguyên Thuỷ Tuyển Giảng

Bài 08

Giảng giải: Thầy Thích Thiện Trang

Giảng ngày: 03.10.2026

Phát trực tiếp trên Kênh YouTube Thích Thiện Trang

https://www.youtube.com/watch?v=UUyQmA- er5A&list=PLGMEzGscdTNM

mạng xã hội Facebook, Fanpage Thích Thiện Trang:

https://www.facebook.com/thaythichthientrang

Kính chào toàn thể quý vị đồng tu! Hôm nay là bài 08 trong chuyên đề “Tiểu Kinh Nguyên Thuỷ Tuyển Giảng”.Chúng ta mỗi lần học phần này sẽ học nhẹ nhàng hơn bài [giảng] ngày thứ Tư. Thứ Tư thì chúng ta học khó hơn.

Hôm nay, phần đầu tiên chúng ta sẽ học về một câu chuyện khá hay, đó là:

Chủ đề 1:

Chuyện về Đại Trưởng Lão Dabba Trong Thời Đức Phật Thích Ca

(Theo Đại Phật Sử)

Câu chuyện này nói về một ngài, theo Bắc Truyền gọi là Đà-phiêu Ma-la-tử. Chúng ta sẽ tìm hiểu về ngài này, chắc có nhiều đồng tu sẽ không quen, người xuất gia học Giới luật thì sẽ quen vị này.

(a) Nguyện vọng quá khứ

Vào thời Đức Phật Padumuttara (Đức Phật Thắng Liên Hoa, hay Liên Hoa Thượng), Tiền thân của Trưởng lão Dabba sanh làm một người quý tộc trong kinh thành Haṃsāvatī. Đến tuổi trưởng thành, vị ấy đi đến Tịnh xá và nghe Đức Phật ấy thuyết pháp, vị ấy chứng kiến một Tỳ-khưu được Đức Phật Padumuttara tôn vinh là tối thắng trong những vị Tỳ-khưu sửa soạn chỗ ngụ dành cho chư Tăng. Vị ấy muốn bắt chước vị Tỳ-khưu ấy, nên sau khi tổ chức đại thí cúng dường Đức Phật, vị ấy phát nguyện được danh hiệu tối thắng tương tự trong thời kỳ giáo pháp của một vị Phật tương lai. Đức Phật ấy thấy rằng nguyện vọng của vị thí chủ sẽ được thành tựu, nên Ngài nói lời tiên tri về sự thành tựu đó. 

Sau khi tiếp nhận lời tiên tri từ Đức Phật Thắng Liên Hoa, vị ấy đã sống trọn đời thực hiện thiện nghiệp. Thân hoại mạng chung, vị ấy tái sanh vào cõi chư thiên và rồi luân chuyển trong hai cõi, chư thiên và nhân loại. 

Ở đây kể về một kiếp xa xưa, cách đây 100.000 Đại kiếp về trước, có vị Phật ra đời hiệu là Thắng Liên Hoa. Trong thời kỳ ấy, có một vị gia chủ đã nhìn thấy một vị Tỳ-kheo có biệt hiệu là tối thắng trong thời kỳ Đức Phật đó, về phần sắp xếp chỗ ở cho các vị Tỳ-kheo khác. Cho nên [vị ấy] cũng phát nguyện như vậy và được Đức Phật Liên Hoa Thượng hay là Đức Phật Thắng Liên Hoa thọ ký rằng sau này cũng được thành tựu như vậy. Đó là phần thứ nhất về phát nguyện.

(b)Tu thiền trên đỉnh núi

Trong những năm cuối của giáo pháp Đức Phật Kassapa (Đức Phật Ca Diếp), vị ấy sanh vào một gia đình quý tộc và xuất gia làm vị Tỳ-khưu. Vị ấy tìm thấy 6 vị Tỳ-khưu khác cùng có quan điểm rằng “sống giữa mọi người không phải là cách đúng đắn để đạt được sự giác ngộ, và vị Tỳ-khưu chân chánh phải sống ẩn cư“. Vì vậy họ leo lên một ngọn núi có dốc đứng bằng một cái thang. Khi lên đến đỉnh núi, họ bàn với nhau rằng: “Ai tự tin thì xô đi cái thang. Ai còn bám víu đời sống của mình thì hãy đi xuống bằng cái thang trước khi nó bị xô đi”.

Tức là vào thời Đức Phật Ca-Diếp (thời cuối giáo pháp của Đức Phật Ca-Diếp) thì có 7 vị Tỳ-kheo cùng có một quan điểm rằng: Tu là phải tránh xa cuộc đời, ở giữa mọi người thì rất khó khăn để chứng đạo. Cho nên họ cùng nhau lên một ngọn núi đá, bắc một cái thang trèo lên trên và nói rằng bây giờ quyết tu cho đến chết thì thôi. Ai muốn sống, sợ chết thì hãy theo cái thang đó xuống, trước khi xô cái thang đó đổ đi thì không còn đường xuống nữa. Họ quyết tu như vậy. Quý vị thấy không ạ? Người xưa tu cỡ đó, bây giờ mình tu được như vậy không?

Tất cả 7 vị Tỳ-khưu đều chọn ở lại trên đỉnh núi cho đến khi đạt được sự giác ngộ và họ xô ngã cái thang. “Thưa các hiền giả, hãy tinh tấn trong pháp hành Tỳ-khưu của mình”, họ sách tấn lẫn nhau trước khi chọn một chỗ riêng trên núi để phấn đấu vì Đạo Tuệ, không quan tâm đến cái chết.

Tức là khích lệ lẫn nhau để tu tập, vì giác ngộ. Và chắc chắn là ở trên núi như vậy thì khả năng là không có thức ăn, cho nên sẽ chết thôi. Mặc dù núi đó rộng, nhưng không có con đường nào xuống cả. 7 vị đều quyết tâm như vậy.

Trong 7 vị, có một vị Tỳ-khưu chứng đắc đạo quả A-la-hán vào ngày thứ năm. Vị ấy biết mình đã làm xong điều cần làm về pháp hành của bậc Thánh và đi đến Uttarakura (Bắc Câu Lô châu) bằng Thần thông để khất thực. Sau khi khất thực xong, vị ấy trở về chia số vật thực cho các Tỳ-khưu bạn kèm theo những lời sách tấn rằng: “Này các hiền giả, hãy để tôi lãnh trách nhiệm đi khất thực. Các hiền giả chỉ cần nhiệt tâm hành thiền”. 

Khi ấy 6 vị kia đáp lại rằng: “Này hiền giả, có phải chúng ta đã thỏa thuận với nhau là vị nào giác ngộ pháp Siêu thế trước thì lãnh trách nhiệm nuôi ăn những người chưa đạt đến mục tiêu?” 

Vị A-la-hán nói rằng: “Không, thưa các hiền giả, không có sự thỏa thuận như vậy”.

Khi ấy các vị khác nói rằng: “Thưa Đại đức, Đại đức đã chứng đắc A-la-hán quả do phước quá khứ của ngài. Chúng tôi cũng sẽ chấm dứt vòng đau khổ nếu chúng tôi có thể. Cầu chúc Đại đức đi bất cứ nơi nào ngài muốn”.

Vị Tỳ-khưu trưởng lão không thể thuyết phục 6 vị Tỳ-khưu thọ lãnh vật thực, bèn đem vật thực đến một nơi thích hợp và bỏ lại. 

Quý vị thấy trong 7 vị Tỳ-kheo đó, tu hành qua ngày thứ năm thì có một vị chứng quả A-la-hán, không phải chứng A-la-hán khô mà là A-la-hán có Thần thông. Cho nên vị đó dùng Thần thông để đi đến xứ Bắc Câu Lô châu, đến hành tinh khác khất thực, rồi đem thức ăn về dâng cho các vị Tỳ-kheo còn lại. Nhưng 6 vị còn lại không có tiếp nhận, họ nói vì trước đây họ đâu có thoả thuận như vậy đâu. Các vị đó không chịu [nhận thức ăn], quyết tu cho đến chết thì thôi. Chứ nếu nhận thức ăn khất thực mỗi ngày như vậy, rồi tu bình thường thì đâu có ý chí gì đâu. Người ta có ý chí quyết định một là chết, hai là đắc đạo. Không đắc đạo là chịu chết, tu tới bỏ xác luôn đó, quý vị thấy không ạ? Ý chí lớn như vậy.

Vị Tỳ-kheo trưởng lão đắc đạo A-la-hán đó không thuyết phục được [các vị kia], nên chỉ có cách mang đồ ăn đến chỗ khác rồi bỏ lại. Quý vị thấy đó, A-la-hán bỏ thức ăn lại, đâu có gì đâu. Vậy mà bên Trung Quốc, người ta nói bỏ thức ăn rồi là xuống Địa ngục. Cho nên không học kinh điển là nhiều cái tào lao lắm. Quý vị thấy đó, là A-la-hán nha, các vị kia không nhận thức ăn nên vị đó đem chỗ khác bỏ, không có bị gì hết. Trong một bài kinh có nói rằng, khi bỏ thức ăn, đổ nơi đất mà có tác ý rằng đây là thức ăn cho các loài sinh vật thì còn có phước nữa, huống hồ chi còn cúng dường, bố thí. Cho nên mình học, mình phải hiểu như vậy, không học mà hiểu như kiểu Trung Quốc họ nói là chết đó.

Vị chứng A-la-hán thì như vậy, còn các vị khác như thế nào, chúng ta xem tiếp.

Vào ngày thứ bảy, vị Tỳ-khưu cao tuổi thứ hai chứng đắc A-na-hàm quả (anāgāmi-phala). Vị ấy đi đến Uttarakura bằng năng lực Thần thông và chia vật thực đến những vị Tỳ-khưu còn lại. Tương tự, cũng bị từ chối bởi những vị Tỳ-khưu bạn, vị ấy bèn độ thực ở một nơi thích hợp và bỏ đi. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy tái sanh vào cõi Phạm thiên Ngũ tịnh cư (Ngũ Tịnh Cư Thiên).

Tức là 5 ngày thì một người chứng A-la-hán có Thần thông (tuỳ người nha, có người có, có người không), và dùng Thần thông đi đến Bắc Câu Lô châu để khất thực. Rồi về chia vật thực cho các vị kia, nhưng 6 vị đó không nhận. Vị ấy đành phải bỏ đi nơi khác. 6 vị này tiếp tục tu, thì 2 ngày sau nữa có một người chứng Tam quả A-na-hàm. Và vị ấy cũng có Thần thông, chứ không phải là A-na-hàm khô.

Thời nay đa số chứng A-la-hán cũng có, nhưng chứng A-la-hán khô là nhiều, chứ không có Thần thông đâu, ít lắm. Rồi vị này cũng đi khất thực về chia thức ăn như vậy, thì 5 vị kia cũng không đồng ý, nên cuối cùng vị ấy cũng bỏ đi nơi khác. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy do chứng quả A-na-hàm rồi nên được sanh lên Ngũ Tịnh Cư Thiên. Đây là hạng A-na-hàm cao, không phải là Thượng Lưu Sắc Cứu Cánh, cho nên sanh lên đó.

Vậy những vị còn lại thì sao? Trong kinh này không nói, nhưng trong kinh khác có nói, các vị đó cuối cùng cũng chết hết, vì không còn thức ăn nên chết hết.

(c) Đời sống Sa-môn trong kiếp chót

Năm vị Tỳ-khưu còn lại không đắc được Đạo Tuệ trong kiếp sống ấy. Sau khi thân hoại mạng chung từ kiếp sống ấy, họ tái sanh vào cõi chư thiên và nhân loại trải qua thời kỳ trung gian giữa hai vị Phật Kassapa (Ca Diếp) và Gotama (Thích Ca).

Như vậy các ngài ấy không có chứng Đạo quả. Người ta tu như vậy mà cũng không chứng, chứ không phải như mình, mới tu chút xíu đã kêu: “Thầy ơi, sao con tu không có chứng?” Không chứng là bình thường, chứng mới là phi thường đó. Chứng hay không là mình phải có thời gian.

Thật ra là mình không nên cực đoan như vậy. Tức là mình tu thì mình cũng nên tu, nhưng mình phải giữ để còn thời gian, còn thọ mạng thì còn tu được. Quý vị hiểu không ạ? Chứ mình tu mà định ra mấy ngày, rồi mình chết mà không chứng, thì như vậy uổng phí cuộc đời. Còn thời gian là vẫn còn hy vọng chứng đạo nha! Bởi vì mình tu thế nào thì mình cũng không biết, mà cho dù biết hay không biết thì cũng ráng tu thêm một ngày, thì căn lành Ba-la-mật tăng thêm một chút. Mỗi lần đi là mỗi lần gần tới đích thêm một chút, mỗi bước đi là mỗi lần gần tới đích thêm. Vậy nên chúng ta phải cố gắng, chứ tại sao lại lơ là đúng không ạ? Cho nên nhiều người không có quyết chí, đó là đáng tiếc. Còn như những vị này thì rất là quyết chí đó.

Trong thời của Đức Phật Gotama (Thích Ca), họ tái sanh trong nhiều nước khác nhau:

(1) Một người sanh vào xứ Gandhāra, trong thành phố Takkasīlā, làm một thành viên của hoàng gia (và về sau trở thành vua Pukkusāti);

(2) Người khác sanh vào xứ Pabbateyya (còn được gọi là xứ Majjhantika), làm con trai của một nữ du sĩ (và về sau trở thành du sĩ Sabhiya);

(3) Người thứ ba sanh trong nước Bahiya trong một gia đình (và về sau trở thành trưởng lão Bāhiya);

(4) Người thứ tư sanh trong một gia đình nọ ở thành Rājagaha (về sau là đồng tử Kumāra Kassapa-Đồng tử Ca Diếp);

 (5) Người cuối cùng (về sau là trưởng lão Dabba) sanh ra trong nước Malla, thành phố Anupiya, trong vương gia của một hoàng tử Malla.

Ở đây, mình đang học về vị này nha! Còn bốn vị kia chút nữa chúng ta sẽ giới thiệu cuối cùng như thế nào. Như vậy 7 vị, thì bây giờ mình đã học, biết được 2 vị rồi.

Người mẹ của trưởng lão Dabba đã chết khi bà sắp sanh con. Khi xác của bà đang trên giàn hỏa thì cái bào thai vỡ ra do hơi nóng, nhưng do nghiệp quá khứ nên thân của vị ấy bắn tung vào không trung và rơi xuống an toàn trên đống cỏ dabba, và được (bà ngoại) đặt tên là Dabba.

Tức là vị này, khi mẹ sắp sanh thì mẹ chết và người ta đem thiêu. Nhưng do số không chết được (do nghiệp quá khứ, đời này tới để chứng đạo), cho nên không chết. Đây là nghiệp mạnh quá, cho nên là vượt qua được duyên, không bị chết. Và cuối cùng là do sức nóng [nên bào thai bị] vỡ ra, [vị này bị hất] bay lên, rớt xuống đám cỏ, và lấy tên đám cỏ đó làm tên người luôn.

Khi cậu bé Dabba được bảy tuổi, Đức Phật cùng với nhiều vị Tỳ-khưu đến tại Anupiya trong chuyến đi đến nước Malla, nơi đây Ngài ngụ trong vườn xoài Anupiya. Cậu bé bị mê hoặc khi nhìn thấy Đức Phật và xin phép bà ngoại để xuất gia. Bà ngoại đồng ý, dẫn cậu bé đến Đức Phật và xin phép cho cậu bé được xuất gia trong Tăng chúng.

Đức Phật giao phận sự cho một vị Tỳ-khưu ở gần Ngài để thâu nhận cậu bé vào Tăng chúng, nói rằng: “Hãy truyền phép xuất gia Sa-di cho đứa bé”.

Như vậy là lớn lên mới 7 tuổi gặp Phật là thích Phật rồi. Muốn đi xuất gia luôn đúng không ạ? Quý vị có thích Phật như vậy không? Nếu quý vị thích Phật như vậy thì quý vị cũng có căn lành lớn, đúng không ạ? Còn mình, nhiều khi ở thế gian, mới ra đời lớn lên là không thích Phật rồi, căn lành mình yếu quá. Chỉ khi đời khổ quá mới tìm đến cửa Phật, đúng không ạ? Quý vị thấy nhiều khi như vậy, đây là căn lành đặc biệt. Đó là nói tương đối nha! Chứ nhiều khi cũng không phải, nhiều khi gieo duyên nhà Tà kiến, hoặc học Tà kiến là mình không tin. Chứ có nhiều người tuy không tin [nhưng] sau đó tu pháp cũng đắc đạo A-la-hán đó.

Khi ấy vị Tỳ-khưu trưởng lão bèn dạy cách quán các thể trược trên thân, tượng trưng là năm phần của nó (tức là tóc, lông, móng, răng, da). (Khi cạo đầu (tóc) trong bước thứ nhất để làm cho cậu bé trở thành vị Sa-di, thì pháp quán này là pháp thích hợp nhất mà vị thầy tế độ bảo vị Sa-di đọc to và quán tưởng). Cậu bé Dabba quán về chúng trong khi đang được cạo đầu (tóc).

Cậu bé Dabba có đầy đủ duyên lành để giác ngộ; hơn nữa, cậu ta đã nguyện trở thành vị Tỳ-khưu tối thắng cách một trăm ngàn đại kiếp trước Đức Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) rồi. Thế nên, khi lần cạo tóc thứ nhất vừa xong thì cậu chứng đắc quả thánh Nhập lưu (sotāpatti-phala); (Tức là cạo tóc qua lần thứ nhất là chứng quả Sơ quả Tu-đà-hoàn), lượt cạo thứ hai cậu chứng đắc quả thánh Tư-đà-hàm; lượt cạo tóc lần thứ ba vừa xong thì cậu chứng đắc quả thánh A-na-hàm, và khi đầu tóc được cạo xong thì cậu chứng đắc đạo quả A-la-hán. 

Cho nên người này rất đặc biệt, khi cạo tóc xuất gia thôi là đã chứng quả A-la-hán luôn, mới có 7 tuổi thôi. Nhưng không có ngẫu nhiên nha! Không có gì là ngẫu nhiên hết, đời quá khứ tu nhiều lắm rồi [nhưng] chưa đủ đắc, bây giờ thì đủ nha! Còn mình chưa tu đủ thì ráng tu, chứ cứ than hoài, suốt ngày cứ nói “con không đắc thầy ơi”, thế này thế kia. Cứ ham, mà trong khi đó không có tu nhân, không tu nhân mà đòi được Thánh quả.

Cho nên nhiều người không có hiểu, cứ toàn thấy ham, chứ nếu mà mình biết rồi thì mình không có ham. Trong kinh, Đức Phật nói: Không phải mong muốn hay không mong muốn, hay vừa mong muốn vừa không mong muốn, hay cũng mong muốn cũng không mong muốn, thì cũng không được. Mà phải tu đúng. Giống như vắt sữa bò, dù quý vị có mong muốn nhưng quý vị vắt sai, vắt cái sừng bò thì không có sữa. Dù có mong muốn cũng không được, mà không mong muốn cũng vậy. Ví dụ như chẳng có mong muốn có sữa, rồi vắt cái sừng bò thì cũng không có sữa. Rồi một đứa nhỏ chẳng mong muốn gì hết, nhưng nó tới vắt đúng cái vú của bò đang có sữa thì có sữa thôi. Quan trọng là đúng cách. Rồi một người lớn mong muốn, tới vắt sữa con bò đang có sữa, vắt đúng vú bò thì có sữa.

Cho nên mong muốn hay không mong muốn, miễn vắt đúng cách, đúng vú con bò thì có sữa. Cũng vậy, tu đúng cách thì sẽ chứng đạo, vậy thôi. Chứ không phải mong muốn hay không mong muốn. Mong muốn làm gì, khi mà mình tu không đúng hoặc mình không chịu tu.

Chúng ta nghe tiếp:

Về sau khi bày tỏ nguyện vọng của mình với Đức Phật, Đức Phật đã khen ngợi vị ngài ấy về điều đó và chỉ định cho vị ấy làm hai phận sự: (1) sửa soạn chỗ ngụ dành cho chúng Tăng và chúng Tăng sẽ công nhận vị ấy là người như vậy, (2) hướng dẫn các thành viên của chúng Tăng đến các thí chủ để khất thực, và chư Tăng sẽ công nhận vị ngài ấy là người như vậy.

Thật ra Phật thì chỉ định, nhưng cũng phải thông qua chư Tăng. Quý vị thấy rất là tự do như vậy. Và vị này là sắp xếp những việc như chỗ ở, với sắp xếp ai đi Trai tăng, ngày nào, ở đâu, thì đó là sắp xếp. Cho nên sau này cũng vì chuyện đó mà có chuyện.

Đức Phật hoan hỉ thấy vị Dabba mới bảy tuổi mà đã đạt đến địa vị xuất chúng như vậy trong giáo pháp của Ngài như có Tứ tuệ Phân tích, Sáu Thắng trí và ba Minh. Do đó, tuy rất nhỏ tuổi nhưng Đức Phật đã nâng vị Sa-di A-la-hán Dabba lên hàng Tỳ-khưu. (Vì người ta chứng A-la-hán rồi).

Tình cờ, những vị Sa-di A-la-hán khác như Sa-di Pandita, Sa-di Saṃkicca, Sa-di Sopāka, Sa-di Khadiravaniya (là người em út của trưởng giả Sāriputta) đều được cất nhắc lên địa vị Tỳ-khưu dù dưới hai mươi tuổi. (Bởi vì Tỳ-khưu là phải 20 tuổi mới được. Nhưng đây, những vị này chứng A-la-hán hết rồi). Vì họ đã chứng đắc đạo quả A-la-hán. Tuy nhỏ tuổi nhưng các vị này đã đạt đến đỉnh cao của đời sống Tỳ-khưu, thế nên họ xứng đáng được gọi là Trưởng lão (Thera).

Từ khi trở thành Tỳ-khưu, Đại đức Dabba sắp xếp các chỗ ngụ và chỉ định vật thực (của các thí chủ đến chúng Tăng) đối với tất cả những vị Tỳ-khưu trú ngụ ở kinh thành Rājagaha. Vị ấy đã làm điều này bằng khả năng, không để xảy ra sai sót trong sự phân phối phiếu lãnh vật thực mà các vị Tỳ-khưu cao hạ phải làm.

Tiếng tốt về vị Tỳ-khưu A-la-hán xuất thân từ hoàng gia bộ tộc Malla, là người rất tận tụy với các vị Tỳ-khưu, rất chu đáo trong việc tìm các chỗ ngụ nơi mà các vị Tỳ-khưu có cùng chí hướng có thể sống chung với nhau, là người có khả năng kiếm được những chỗ ngụ ở những địa điểm xa xôi dành cho những vị Tăng khách theo chỉ thị của họ, giúp những vị Tỳ-khưu đau ốm hay không có khả năng bằng năng lực Thần thông của vị ấy, tiếng tốt ấy đã lan đi khắp các hướng.

 Cho nên quý vị thấy, đi xuất gia cũng phải vất vả đúng không ạ? Cũng phải làm việc này, làm việc kia, vô trong đó cũng phải làm. Chứ nhiều người cứ tưởng vô xuất gia là khỏe. Không có! Cũng phải có Tăng đoàn, cũng có việc làm, sắp xếp cho Tăng đoàn như vậy, cũng rất là mất thời gian. Mà vị này phát nguyện rồi nên là được làm.

Nhiều vị Tăng khách yêu cầu những chỗ ngụ mà thông thường không thể có được ở những địa điểm xa xôi như Tịnh xá Vườn Xoài của ông Jīvaka, Tịnh xá Maddakucchi, v.v… và trước sự kinh ngạc của họ, họ được đưa đến những chỗ đó bằng năng lực Thần thông của Đại đức Dabba. Bằng năng lực Thần thông của mình, Đại đức còn tạo ra nhiều hình tướng của chính mình để làm các phận sự được yêu cầu. Rồi bằng những ngón tay phát ra ánh sáng trong đêm tối như những cây đèn sáng, Đại đức, tức hình tướng được tạo ra, có thể dẫn những vị khách Tăng đến chỗ mà họ chọn lựa, chỉ cho họ chỗ ở và chỗ ngủ.

Cho nên phải có Thần thông nha! Có Thần thông mới làm được vậy, chứ nếu không có Thần thông là không được.

(d) Sự hoạch đắc danh hiệu Etadagga

Từ khi Đức Phật giao nhiệm vụ cho Trưởng lão Dabba làm phận sự trông coi về phòng ở tiện nghi cho các Tỳ-khưu, thì Trưởng lão Dabba đã giữ gìn mười tám tịnh xá lớn quanh kinh thành Rājagaha (Vương Xá) được sạch sẽ, ở bên trong và chung quanh những chỗ ngụ ấy. Vị ấy không bao giờ quên làm sạch sẽ chỗ ngồi, nơi ngủ hay quên đặt nước uống và nước rửa chân cho chư Tăng.

Quý vị thấy không ạ? Phát nguyện hạnh như vậy. Mình bữa nay đi tu, lười lắm đúng không ạ? Đâu có được như vậy đâu. Cho nên ngài rất là tuyệt vời.

Để đáp lại những sự phục vụ cao quý của Đại đức Dabba đến chư Tăng bằng khả năng đầy kinh nghiệm, Đức Phật, trong một dịp đã công bố trước hội chúng Tỳ-khưu:

“Này các Tỳ-khưu, trong số những Tỳ-khưu đệ tử của Như Lai mà làm công việc sắp xếp những chỗ ngụ dành cho Tỳ-khưu Tăng, thì Trưởng lão Dabba của hoàng tộc Malla là Đệ nhất”.

Đó là danh hiệu Đệ nhất. Tuy nhiên ngài cũng gặp nạn, nạn này trong Giới luật có.

(e) Dabba là nạn nhân của sự vu khống

Dù Trưởng lão Dabba đích thực là vị Tỳ-khưu giới đức, nhưng lại là nạn nhân của sự vu khống do bởi một nhóm Tỳ-khưu ác, dẫn đầu là Tỳ-khưu Mettiya và Tỳ-khưu Bhumajaka, họ đã tố cáo vị ấy có dan díu với Tỳ-khưu-ni tên Mettiya. Sự kiện không hoan hỉ này là kết quả ác nghiệp trong quá khứ của vị ấy. Cách 91 đại kiếp trong quá khứ, trong thời Đức Phật Vipassii (Tỳ-Bà-Thi), vị ấy đã vu khống một vị A-la-hán dù biết ngài là bậc trong sạch.

Cho nên vẫn bị trổ quả nha! Chuyện này là ở trong Giới luật có nói đến. Đó là cô em của vị Tỳ-kheo kia, Tỳ-kheo kia bực tức vị A-la-hán này trong một lần sắp xếp không vừa ý, và từ đó nhờ người em gái (là Tỳ-kheo-ni) qua vu khống là nói có gian díu (tức là có cưỡng hiếp), từ đó thành ra có tội như vậy. Nhưng tất nhiên là không có vấn đề gì, chỉ có bị mang tiếng thôi. Đức Phật xử không có tội, nhưng vẫn bị tiếng như vậy.

(f) Sự viên tịch của Trưởng lão.

Vào ngày Trưởng lão Dabba sắp nhập Niết bàn, ngài trở về Tịnh xá Veḷuvana sau khi đi khất thực, độ thực xong, và sau khi đảnh lễ Đức Phật, rửa chân rồi Trưởng lão ngồi trên một tấm chiếu nhỏ ở một chỗ vắng vẻ, và nhập vào thiền diệt trong một thời gian đã nguyện trước.

Sau khi xuất định, Trưởng lão xem lại mạng căn và biết rằng Trưởng lão chỉ sống thêm khoảng hai giờ nữa. Trưởng lão nghĩ rằng thật không thích hợp nếu Trưởng lão viên tịch ở chỗ vắng vẻ mà không nói lời từ biệt với Đức Phật và các Tỳ-khưu đồng cư. Trưởng lão cảm thấy cần phải nói lời từ biệt với Đức Phật và thị hiện Thần thông trước khi chết, vì lợi ích trong tương lai của những người có ý nghĩ sai lạc về Trưởng lão (do sự vu khống của Tỳ-khưu Mettiya và Tỳ-khưu Bhūmajaka) để họ có thể thấy giá trị đích thực của Trưởng lão. 

Vì thế, Trưởng lão đi đến trước Đức Phật, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống ở một nơi thích hợp, rồi bạch rằng: “Kính bạch Đức Sugata, giờ chết của con đã đến”. (Cho nên là vị A-la-hán cũng vậy thôi, chứng Thần thông rồi nhưng tới lúc chết chỉ biết trước là mình sẽ chết ngày đó, giờ đó, ‘giờ chết của con đã đến’.

Đức Phật xem lại mạng quyền của Trưởng lão Dabba và nói rằng: “Này Dabba, ông biết giờ chết của ông”. (Tức là Đức Phật cũng khẳng định điều đó).

Khi ấy Trưởng lão Dabba đảnh lễ Đức Phật, đi quanh Đức Phật ba vòng về phía phải, rồi đứng ở nơi thích hợp và bạch rằng: “Bạch Thế Tôn, chúng con đã trôi lăn trong thế gian với nhau trong thời gian 100.000 đại kiếp. Sự thực hành các thiện nghiệp được nhắm đến đạo quả A-la-hán — mục tiêu giờ đây đã được thành tựu. Đây là lần cuối mà con được trông thấy Đức Thế Tôn”.

Đây là thời điểm rất xúc động. Từ những vị Tỳ-khưu còn phàm phu, những vị thánh Nhập lưu, hay Nhất lai đều cảm thấy buồn khổ, trong khi một số thì khóc.

Quý vị thấy hoàn cảnh như vậy thì cảm động đúng không ạ? Những người phàm phu, những người Hữu học là Sơ quả, Nhị quả chưa có đoạn tham, cho nên vẫn còn khóc. Khóc ở đây là nói Sơ quả, Nhị quả, còn một số thì không buồn khổ. Tại vì chứng Tam quả thì tâm mới bình thường được, hết tham, hết sân.

Đức Thế Tôn biết Trưởng lão Dabba đang nghĩ gì và nói rằng: “Này Dabba, đúng như vậy, hãy thị hiện Thần thông trước Như Lai và chúng Tăng”.

Khi Đức Phật vừa nói xong những lời ấy thì tất cả chúng Tăng đều có mặt. Rồi Trưởng lão Dabba thị hiện các pháp Thần thông thích hợp là vị Thinh văn đệ tử của Đức Phật như: từ một người thành nhiều người; từ nhiều người hóa thành một người; khi hiện, khi ẩn, v.v… Rồi ngài lại đảnh lễ Đức Phật.

Trưởng giả Dabba bay lên không trung, tạo ra quả địa cầu và ngài ngồi kiết già trên đó và niệm về đề mục lửa (tejo-kasiṇa) (chúng ta có tu 10 Biến xứ, có [đề mục] lửa) làm bước chuẩn bị. Sau khi xuất khỏi thiền đề mục lửa (tức là đề mục thiền lửa), Trưởng lão nguyện thân sẽ bốc lên những ngọn lửa. Rồi nhập định đề mục lửa (tejo-dhātu), là nền tảng của các pháp Thần thông. Khi xuất định, dòng tâm thức liên quan đến năng lực Thần thông sanh lên trong vị ấy. Ở sát-na đổng lực tâm đầu tiên của lộ trình tâm ấy, thân của vị ấy phát lửa và đốt cháy toàn thể sắc thân, có thể so sánh với những ngọn lửa hủy diệt thế giới, đến nỗi chẳng còn dấu vết còn lại nào của sắc thân. Chẳng có chút tro nào được trông thấy. Rồi ngọn lửa hoàn toàn tắt hẳn theo nguyện ước của Trưởng lão. Vào lúc kết thúc lộ tâm Thần thông thì tâm trở lại dòng hộ kiếp, lúc này có thể đồng nhất với sự chết. Đó là sự chấm dứt mạng sống của Trưởng lão Dabba, giờ đây đã viên tịch, chấm dứt mọi thống khổ (dukkha).

Quý vị thấy không ạ? Thời Đức Phật có những người tu như vậy đó. Bây giờ bị người ta vu khống mang tiếng, cuối đời thị hiện cho thấy. Trước khi ra đi, [thị hiện] Thần thông một thân hiện ra nhiều thân, rồi nhiều thân hiệp lại một thân. Rồi đảnh lễ Phật, lúc ẩn lúc hiện, rồi bay lên hư không, biến ra quả cầu, ngồi kiết già trên đó. Rồi bắt đầu nhập đề mục thiền án lửa (đề mục Thiền chỉ, đề mục Biến xứ lửa) để đốt thân. Ngọn lửa đó rất là mạnh, đốt đến nổi không còn một chút gì luôn, không có một chút tro. Quý vị thấy không ạ? Tất nhiên lúc đó là lực cháy thôi, còn lúc cháy là chết rồi, nhập Niết-bàn rồi. 

Vậy đó, phải tu như vậy! Còn bây giờ, quý vị thấy mấy vị sau này, người ta cứ đồn ầm nào là Phật, Bồ-tát tái lai, Bắc truyền nổ cho cố vô. Rồi có làm được đâu, không làm được. Cho nên chỉ nổ thôi mà, còn người ta làm thật. Bây giờ quý vị thấy ai mà nổ vậy đó, quý vị thách họ làm. Họ làm được như vậy thì mình tin, không làm được thì chỉ là nổ thôi. Tại vì có gì đâu, trước khi nhập Niết-bàn thì làm cho người ta tin đi. Ở đây, vị Tôn giả này, ngài cũng muốn mọi người tin, cho nên ngài làm như vậy. 

Thời nay, nói thật với quý vị, rất ít người chứng Thần thông. Vừa chứng Thần thông, vừa chứng đạo quả A-la-hán cực kỳ ít, rất ít, bởi vì khả năng, căn cơ. Không phải gì đâu, không phải pháp mạt, pháp vẫn vậy thôi, nhưng người thì căn cơ tốt không còn nữa, quý vị hiểu không ạ? Người mà căn cơ tốt là thời Đức Phật được độ hết rồi, các ngài chứng A-la-hán nhập Niết-bàn sạch hết rồi, chứng quả hết rồi. Còn lại hàng căn cơ hồi đó không đắc đó, còn trôi lăn lại cho đến bây giờ. Tu hơn 2000 năm, 3000 năm, để căn cơ chín muồi hơn, cho nên dễ đắc đạo tiếp. Số đó là số nhờ tu thêm mấy ngàn năm nữa. Và còn một số nữa là do duyên, trong thời Đức Phật ra đời thì những người đó không đủ điều kiện để chứng quả, ví dụ như ở Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh v.v… mấy cõi Trời cao mà không có duyên được nghe pháp Phật, cho nên không đắc. Số đó còn lại đời này tu tiếp đây nè! Mình phải hiểu như vậy. Còn đa phần là thành công hết vào thời Đức Phật rồi, bây giờ còn sót lại không nhiều. 

Chứ không phải pháp mạt, pháp vẫn vậy thôi, kinh điển đó, kinh Nikaya đầy đủ như vậy, ai thực hành theo, thực hành đúng vẫn chứng đạo quả như bình thường nha! Còn những người thời nay, người ta tu nhiều pháp tà, ngoại đạo v.v… thì chịu thôi. Tu giả mạo Phật giáo mà họ cũng không biết, thì không có cách nào, chịu thôi. Đó là duyên, duyên phận của mỗi người khác nhau. Mà này duyên do mình thôi, duyên mình vô trong đó, rồi mình không có đủ căn lành để thoát ra được, rồi không có ai chỉ bảo, không có ai nói. 

Mà thật ra cũng khó lắm quý vị, bây giờ gặp một vị Hòa thượng già suốt ngày niệm Phật, mặt mày buồn thiu, cũng không có hi vọng gì về tương lai, chẳng thấy gì cả, mà đồ chúng trông cậy vào ngài đó. Mấy trăm người, mấy chục người, mấy ngàn người trông cậy, mong ngài đó thị hiện tự tại ra đi. Hoà thượng đó thừa biết là mình không có năng lực đó, cho nên buồn, rồi sao? Rồi cũng không biết nữa, bây giờ đâu ai dám nói ‘ngài đi sai đường rồi’, đâu ai dám nói. Mà nói thì ngài đó cũng không tin, khổ! Mà giờ già rồi đâu chịu coi kinh sách nữa, nghĩ mình tu vậy được rồi, càng già càng lười đọc kinh. Còn đọc kinh thì không biết, học mấy kinh ngoại đạo, vô đó làm chủ rồi thì thôi, thua! Đó là duyên, duyên tu tinh tấn, giữ giới hạnh, v.v… ngon lành, nhưng đi không đúng đường thì cũng chịu thôi. Đó là số xui, nói theo thế gian là số xui, thật ra đó là do duyên và do nghiệp, do nhiều yếu tố. 

Như vậy, chúng ta thấy câu chuyện này hay đúng không ạ? Phải đem những câu chuyện này ra nói để cho người thời nay bớt mê tín đi. Tu thì không được bao nhiêu mà đồn ầm trời, ầm đất. Cho nên mới thách mọi người đó, ai nói giỏi, đủ bản lãnh thì làm như ngài này đi, hiện thân khắp hư không, to hết địa cầu, hét lên tiếng lớn, gầm vang như tiếng sư tử, nói rằng tôi là A-la-hán gì đó v.v… nói vậy đó. Hoặc hiện thân, làm lửa lên, biến hết toàn hư không cho toàn thế giới tin. Sao không làm vậy đi? Không làm được! Rồi chết cũng trợn mắt lên, không biết gì hết, mà vẫn tin. Cho nên người thời nay do không đọc kinh điển (kinh của Phật) cho nên không biết được, họ nghe đồn không hà, rất là đáng tiếc.

Chúng ta thêm phần Chú thích thêm:

(g) Chú thích thêm về 4 vị Tỳ-khưu tu tập trên đỉnh núi ở câu chuyện trên: (Trong câu chuyện trên thì không có nói, ở đây sưu tầm ra để nói cho quý vị. Có 7 vị, chúng ta học 3 vị rồi, còn 4 vị nữa).

1. Pukkusāti[2] (tên tiếng Hán là Phất-ca-sa; Phất-gia-sa弗迦沙 , 弗加沙) — vị vua bỏ ngôi đi tìm Đức Phật

Theo Đại Phật Sử, Pukkusāti là vua xứ Gandhāra, có tình bằng hữu với vua Bimbisāra (Tần-bà-sa-la). Sau khi biết về Tam Bảo qua thư của bạn, ông từ bỏ ngai vàng, tự sống đời xuất gia rồi đi tìm Đức Phật.

Điểm đặc biệt là ông gặp Đức Phật trong nhà người thợ gốm nhưng không nhận ra Ngài (không nhận ra Phật), vì chưa từng gặp trước đó (quý vị thấy câu chuyện này trong Kinh Giới Phân Biệt, Kinh 140 của Kinh Trung Bộ). Đức Phật thuyết pháp cho ông; bài giảng được ghi trong MN 140 – Kinh Giới Phân Biệt (Dhātuvibhaṅga Sutta).

(Sau đó) Ngài chứng quả A-na-hàm, rồi xin thọ giới. Khi đi tìm y và bát, ông bị bò húc chết.

Đức Phật xác nhận ngài ấy đã đoạn tận Năm hạ phần Kiết sử, tái sanh về cõi Tịnh cư và sẽ giải thoát hoàn toàn tại đó, không trở lại cõi Dục.

Câu chuyện này cũng nổi tiếng lắm, ông vua nghe qua thư của người bạn, tức là vua Tần Bà Sa La (Bimbisara), nói có Tam Bảo ra đời (có Phật Bảo, Pháp Bảo, Tăng Bảo) rồi, là ông bỏ ngôi vua đi xuất gia luôn. Mà tu không gặp Phật, đến khi gặp Phật trong nhà người thợ gốm cũng không nhận ra Ngài. Và được Đức Phật thuyết cho bài Kinh Giới Phân Biệt, sau đó ông chứng Tam quả A-na-hàm, lúc đó xin thọ giới. Đức Phật cũng biết nhân duyên ông này hết thọ mạng, và kêu ổng đi tìm y bát. Lúc đi ra thì ổng bị con bò húc chết. 

Nhưng không sao, ổng đã chứng Tam quả A-na-hàm và đã đoạn tận Năm hạ phần Kiết sử, sanh về Ngũ Tịnh Cư Thiên (5 tầng trời Bất Hoàn). Đức Phật nói ổng sẽ không trở lại cõi Dục nữa, tức là không tái sanh nữa, chứ không phải là không xuống lại nữa nha! Tại vì trong câu chuyện này có vị ở trên Ngũ Bất Hoàn Thiên giúp đỡ cho người bạn của mình. 

Chúng ta coi câu chuyện tiếp theo, người thứ hai trong 5 người còn lại.

2. Sabhiya(ngài Sa Tỳ Da)— du sĩ mang những câu hỏi đi tìm thầy

Sabhiya vốn là một du sĩ. Một vị thiên đưa cho ông những câu hỏi và bảo rằng: ai giải đáp được thì ông nên theo vị ấy tu học. (Quý vị thấy chư Thiên cũng giúp đỡ).

Ông đến hỏi sáu vị đạo sư nổi tiếng đương thời, nhưng không được giải đáp. Ban đầu, ông còn ngần ngại đến gặp Đức Phật vì nghĩ Ngài trẻ tuổi hơn những vị kia.

Khi gặp Đức Phật tại Trúc Lâm, ông được Ngài cho phép hỏi và lần lượt giải đáp: thế nào là Tỳ-khưu, bậc điều phục, bậc giác ngộ, bậc trí…

Sau cuộc đối thoại, Sabhiya xin xuất gia, được thọ giới và chứng quả A-la-hán sau một thời gian tinh tấn tu tập. Câu chuyện nằm trong Kinh Tương Ưng Sutta Nipāta 3.6 – Kinh Sabhiya.

Ở trong kinh không nói, nhưng có lẽ vị Thiên này chắc cũng là người bạn, cũng tác động đưa ra câu hỏi. Đi hỏi mấy vị đạo sư, người nào trả lời được câu hỏi đó thì tôi theo. Mà hỏi 6 vị đạo sư nổi tiếng ngoại đạo, không ai trả lời được. 

Quý vị thấy chư Thiên giỏi vậy đó, các ngài cũng tác động được. Cuối cùng ổng nghĩ Đức Phật trẻ tuổi hơn mấy vị kia, tu không bằng được đâu, cho nên không muốn gặp. Nhưng sau này gặp thì Đức Phật giải đáp hết, và cuối cùng ổng xin xuất gia, sau này cũng chứng quả A-la-hán. 

 3. Bāhiya (Ba Hê Ca, theo Hán tạng) — chứng A-la-hán sau lời dạy ngắn. (Câu chuyện này rất nổi tiếng, ngài là Đệ nhất Tốc chứng).

Bāhiya còn được gọi là Bāhiya Dārucīriya, người mặc y bằng vỏ cây. Được nhiều người kính trọng, ông từng nghĩ mình đã là A-la-hán. Một vị thiên cảnh tỉnh rằng ông chưa chứng đắc và chỉ ông đến gặp Đức Phật.

Quý vị thấy vị Thiên này là ai? Chính là người bạn đồng tu ở trên hòn núi đá, người mà sanh về Ngũ Bất Hoàn Thiên. Câu chuyện này nằm trong Kinh Tiểu Bộ rất rõ. 

Ông tìm gặp Đức Phật khi Đức Phật đang đi khất thực, tha thiết xin được nghe pháp. (Ông xin ba lần thì Đức Phật mới nói pháp cho) Nội dung cốt yếu của lời dạy là: trong cái thấy, chỉ là thấy, trong cái nghe, chỉ là nghe, … không chấp thủ thành “tôi” hay “của tôi”.

Bài kinh đó rất nổi tiếng, nghe có chút xíu thôi là nói xong: Là không chấp thủ đời này, không chấp thủ đời kia.v.v.. không chấp tôi hay là của tôi… Bài đó mình mới vừa học. Nghe xong là ổng chứng A-la-hán liền. 

      Ngay khi nghe pháp, tâm Bāhiya được giải thoát khỏi các Lậu hoặc (đắc A-la-hán). Không lâu sau, ngài ấy bị bò húc chết. Đức Phật bảo các Tỳ-khưu hỏa táng, xây tháp và xác nhận ông đã nhập Niết-bàn. (Vì A-la-hán, nên xứng đáng được xây tháp thờ). 

Nguồn: Udāna 1.10 – Kinh Bāhiya. Trích từ Kinh Tiểu Bộ

Còn vị cuối cùng là vị Kassapa (đồng tử Ca Diếp) 

 4. Kumāra Kassapa — Đồng tử Kassapa

Theo Đại Phật Sử, mẹ của ngài đã mang thai trước khi xuất gia nhưng không biết. Khi thai lộ rõ, bà bị nghi phạm giới. Tôn giả Upāli điều tra, với sự trợ giúp của Nữ cư sĩ Visākhā, và xác nhận bà vẫn thanh tịnh.

Đứa trẻ được vua Pasenadi (Ba Tư Nặc) nuôi dưỡng, xuất gia năm bảy tuổi, mang tên Kumāra Kassapa — Đồng tử Kassapa.

Câu chuyện này rất nổi tiếng. Tại vì cô Tỳ-kheo-ni có chồng rồi đi xuất gia, sau đó bụng bự lên, người ta nói cổ phạm giới. Nhưng cổ nói là cổ không phạm giới. Cuối cùng điều tra ra là cổ mang thai lúc có chồng, sau đó bỏ nhà đi xuất gia. Đứa bé ở trong Tịnh xá Tỳ-kheo-ni, các cô không sống được, mất ăn mất ngủ vì nó khóc quá. Cuối cùng vua Ba Tư Nặc thấy như vậy nên xin nuôi, đứa bé lúc 7 tuổi thì đi xuất gia và cuối cùng là thành đồng tử Kassapa (đồng tử Ca Diếp).

Ngài gắn với MN 23 – Kinh Gò mối (Vammika Sutta): một vị thiên đưa ra câu đố về gò mối ban đêm phun khói, ban ngày chiếu sáng, cùng những vật được tìm thấy khi đào xuống; (bài kinh này nghe khó hiểu lắm) ngài đem hỏi Đức Phật. Sau khi nghe Đức Phật giảng, Theo chú giải: ngài ấy chứng quả vị A-la-hán. (Trong kinh không nói ngài chứng quả A-la-hán, nhưng trong Chú giải thì nói).

Theo phần chú giải được Đại Phật Sử dẫn lại, vị thiên ấy chính là người bạn tu trên núi đã chứng A-na-hàm. Sau khi thực hành theo lời giải dạy, Kumāra Kassapa chứng A-la-hán; ngài nổi bật về khả năng thuyết pháp phong phú, khéo dùng ví dụ.

Cho nên quý vị thấy, tu tập mà có bạn lành thật tốt đúng không ạ? Có bạn tu chung, chứng quả mà chưa nhập Niết-bàn thì họ vẫn nhớ, tìm cách trợ duyên giúp mình. Cho nên đưa ra mấy câu hỏi cho người kia để thức tỉnh, rồi nhắc ngài Bahiya, giúp nhiều người lắm, rất nhiều. 

Quý vị thấy 7 vị Tỳ-kheo đều thành tựu đúng không ạ? Đời xưa không thành tựu thì đời nay thành tựu. Ráng tu tập, đời này không thành tựu thì đời sau đủ duyên thành tựu. Nhưng không phải cứ đời sau là thành tựu liền đâu, từ thời Đức Phật Ca Diếp (Kassapa) mà tới Đức Phật Thích Ca mới đủ duyên. Tại vì có người do phát nguyện, trong 7 vị này, thì có 2 người đã phát nguyện rồi, ngài Bahiya phát nguyện là thành Đệ nhất Tốc chứng, còn ngài kia phát nguyện Đệ nhất hạnh Phục vụ chúng Tăng. Cho nên mỗi người phát nguyện phải cần thời gian để tích luỹ, nên lâu. Trong 5 người còn lại, 2 vị đã chứng đạt [từ Đức Phật Ca Diếp rồi] thì không nói. Như vậy ba người còn lại, phải trải qua bao nhiêu kiếp cũng trầy da tróc vảy [mới đạt kết quả]. 

Quý vị thấy con đường giải thoát không phải chuyện đơn giản. Tu hành phải cố gắng lên! “Đường tu có đi thì có đến, đừng lo mình không đến”. Mỗi bước đi, mỗi bài nghe pháp, là quán chiếu một lần. Mỗi sự thực hành thiền định thì đó là mình đã bước thêm một bước nữa. Cứ nhớ như vậy để nuôi dưỡng niềm vui, niềm hoan hỷ ngay trong đời sống. 

Tại vì ai mà chưa chứng quả Tu-đà-hoàn thì chưa vui được, còn ai chứng quả Tu-đà-hoàn thì người ta vui rồi, vì niềm hỷ lạc không gì bằng. Nếu ai chưa chứng đắc đạo quả thì cố gắng đời này chứng, không chứng được thì từ từ chứng. Đời này, tất nhiên ai mà chứng được A-la-hán thì quá giỏi, chắc cũng không có mấy người. Nhưng có thể là có những người đắc Sơ quả Tu-đà-hoàn, thì nhiều.

Chủ đề 2:

Không Phải Nhờ Khổ Và Ưu Mà Được Chứng Ngộ Bốn Thánh Đế.

Mà Nhờ Lạc Và Hỷ Mới Được Chứng Ngộ Bốn Thánh Đế

(Kinh 56.35 – Một Trăm Cây Thương: Sattisata trong Kinh Tương Ưng Bộ)

Đây là điều mà hồi xưa đọc bài Kinh này thấy giật mình. Tại vì sao? Tại vì người ta nói ‘lấy khổ làm thầy’. Tuy nhiên, Đức Phật không nói như vậy. Ai lấy khổ [tu khổ] thì không chứng đạo. Quý vị thấy chính kinh này nói, chúng ta sẽ xem. Khổ là khổ trên thân, ưu là khó chịu trên tâm. Không phải nhờ điều đó mà chứng ngộ bốn Thánh đế. Mà phải nhờ lạc và hỷ mới chứng ngộ được bốn Thánh đế. Cho nên ai tu mà cứ khổ là rồi đó nha, phải cẩn thận, lạc đường lúc nào mà không biết. Cứ nghe người đời sau, không kiểm chứng theo kinh. 

– Này các Tỷ-kheo! Ví như, một người tuổi thọ đến một trăm năm, mạng sống đến một trăm năm. Có người đến nói với người ấy: “Này ông, vào buổi sáng, ông sẽ bị đâm một trăm cây thương. Vào buổi trưa, ông sẽ bị đâm một trăm cây thương. Vào buổi chiều, ông sẽ bị đâm một trăm cây thương. Này ông, như vậy mỗi ngày ông bị đâm ba trăm cây thương, với tuổi thọ đến một trăm năm, với mạng sống đến một trăm năm. Sau một trăm năm, ông sẽ được giác ngộ bốn Thánh đế trước kia chưa được giác ngộ”. Này các Tỷ-kheo, một thiện nam tử hiểu biết nghĩa lý (atthavasikena) có thể chấp nhận chăng? Vì sao? 

Tức là có bài kinh, ngài Tịnh Không hay nói là: “Lấy khổ làm thầy, lấy pháp làm thầy”. Nhưng thật ra ngài không có nghe trong kinh, ngài nghe người ta nói hoặc là nhớ lầm. Trong Kinh Đại Bát Niết Bàn, hay Kinh A Hàm, Kinh Nikaya, Đức Phật nói: “Lấy Giới làm thầy, lấy Pháp làm thầy”. Ngài nghe nhầm qua “Lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy”. Từ “Pháp” biến thành “Khổ”, cho nên sai. 

Trong bài kinh này, Đức Phật đưa ra ví dụ: Giả sử có người buổi sáng đâm 100 cây thương (cây giáo), buổi trưa đâm 100 nhát, buổi chiều đâm 100 nhát. Với tuổi thọ một trăm năm mà đâm như vậy, ngày nào cũng đâm như vậy. Quý vị tính coi bao nhiêu? Mỗi ngày 300 [nhát], một năm 365 ngày x 100 năm. Với số lượng [bị] đâm nhiều như vậy, để giác ngộ được Tứ Thánh đế được không? Có chấp nhận được hay không? Vị Tỳ-kheo không chấp nhận. Vì sao? Đức Phật nói: 

Vô thỉ, này các Tỷ-kheo, là sự luân chuyển, khởi điểm không thể nêu rõ, đối với (những đau khổ) do bị thương đâm, do bị kiếm chém, do bị búa chặt. Dầu vậy đi chăng nữa, này các Tỷ-kheo, Ta cũng không tuyên bố rằng nhờ khổ và ưu mà bốn Thánh đế được chứng ngộ. Nhưng này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng nhờ lạc và hỷ mà bốn Thánh đế được chứng ngộ. Thế nào là bốn?

Thánh đế về Khổ, Tập,… Thánh đế về Con Ðường đưa đến Khổ diệt (Đạo Đế). (Mấy Thánh đế này mình học hết rồi, cho nên không nói lại). 

(Chương 56: Tương Ưng Sự Thật – Kinh Tương Ưng).

Quý vị giở ra coi đi, hôm nay cũng có đồng tu hỏi câu này, nói là con đọc không hiểu. Tức là nếu người ta bảo chịu khổ đi để chứng đạo, thì điều đó không đúng. Mà phải nhờ lạc và hỷ mới chứng được Tứ thánh đế, “Ta tuyên bố rằng nhờ lạc và hỷ mà bốn Thánh đế được chứng ngộ”.

Cho nên “không phải lấy khổ làm thầy” đâu nha! Không phải bài kinh này, mà bài kinh khác cũng nói. Có bốn con đường tu tập, Đức Phật khuyên là: Hãy tu con đường Lạc thắng Tri mau, như ngài Thi Bà La (Sivali). Và ở đây cũng nói nữa. Khi mà tâm đang khổ (tức là thọ ưu) thì không chứng đạo, thân đang bị khổ cũng không chứng đạo. [Mà] chứng đạo là nhờ hỷ và lạc. Lạc là niềm vui trên thân, còn hỷ là niềm vui trên tâm. 

Cho nên tại sao người chứng Thiền thì dễ chứng đạo hơn? Vì Sơ thiền là một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Cho nên khi có hỷ, có lạc là chứng ngộ được. Còn hằng ngày quý vị khổ quá, nhăn mặt nhăn mày, đau thân đau chân, thì quý vị chứng đạo được không? Muốn chứng đạo phải dẹp cái khổ đó, không có khổ và ưu. Khổ là khổ thân, ưu là khó chịu. Cho nên ai thấy đời suốt ngày khó chịu, cứ than khổ thì đố mà chứng đạo, khó lắm! 

Mà khi trong đời khổ như vậy, thì mình xả đi, mình thấy bình thường thì hỷ lạc sanh. Nhờ hỷ lạc sanh đó mới chứng ngộ Tứ thánh đế. Còn khổ là thấy Tam tướng: Khổ, Vô thường, Vô ngã đúng không ạ? Là thấy, chứ không phải là bị nha! Hai điều khác nhau. Có những người, mặc dù chứng đạo trong thời gian trước đó bị khổ. Ví dụ như cô Tỳ-kheo-ni treo cổ tự sát đó, nhưng khi treo cổ thì cô dùng đề mục quán chiếu. Cổ đâu có thấy bị khổ đâu, mà cổ chỉ quán chiếu. Nhờ quán chiếu đó mới đắc đạo. Nhớ như vậy nha! Đừng có lầm. 

Cho nên ‘ai mà nói lấy khổ làm thầy’ là người đó nói bậy nha! Một lần nữa, xin nhắc lại ngài Tịnh Không nói nhầm chỗ đó. Không thể lấy khổ làm thầy được. Vì Đức Phật nói: “Ta cũng không tuyên bố rằng nhờ khổ và ưu mà bốn Thánh đế được chứng ngộ. Mà Ta tuyên bố rằng nhờ lạc và hỷ mà bốn Thánh đế được chứng ngộ“. 

Cho nên tại sao phải nói với quý vị là phải vui đi, phải cười nhiều lên, lúc nào cũng nhắc nhở quý vị như thế. Đừng cứ nhăn mặt, nhăn mày, buồn khổ hoài. Hôm nay học tới đây rồi, cố gắng nha, rất rõ ràng. Đừng có khổ sầu, ưu, suốt ngày với tâm như vậy, với thân như vậy thì không chứng ngộ được Tứ Thánh đế. 

Cho nên là phải ráng tu tập đúng đường, những người ép xác, khổ hạnh là không có chứng đạo. Trong bài kinh khác cũng nói vậy, nếu ép xác khổ hạnh thì không chứng đạo (hình như trong Kinh A Hàm). Cho nên không phải khổ hạnh là ngon đâu, phải tu Trung đạo. Đức Phật nói: “Trừ bỏ hai cực đoan ta thuyết pháp Trung đạo“. Lúc nào Đức Phật cũng nói Trung đạo. Nhưng vui quá là cũng khó tu nha, vui quá cũng ko được. Cho nên là phải cẩn thận, học hành cho đàng hoàng, không học kinh mà cứ theo người đời sau [là lạc đường]. 

Chúng ta học bài tiếp theo đây để có Chánh kiến nè:

Chủ đề 3:

Bố Thí Không Xứng Đáng Bậc Chân Nhân 

Và Bố Thí Xứng Đáng Bậc Chân Nhân

(Kinh 5.147 trong Kinh Tăng Chi Bộ)

-Này các Tỷ-kheo! Có năm loại bố thí này, không xứng bậc Chân nhân. Thế nào là năm?

(1) Bố thí không cung kính. 

(2) Bố thí không suy nghĩ.

(3) Bố thí không tự tay mình.

(4) Bố thí đồ quăng bỏ.

(5) Bố thí không nghĩ đến tương lai.

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm loại bố thí không xứng bậc Chân nhân.

Quý vị học Đại thừa rồi, quý vị thấy không ạ? Hôm trước giới thiệu bài kinh khác, hôm nay giới thiệu lại bài kinh khác, cũng nói về nội dung bố thí. Chúng ta bố thí không cung kính thì không phải bậc Chân nhân rồi. Chân nhân có hai nghĩa: Chân nhân bình thường thì là A-la-hán; còn ở đây không có chú thích, nhưng theo Chú giải thì có thể giải thích là bố thí của một người hướng đến giải thoát hoặc là tu tập, hoặc người tốt, thiện lành. Thì bố thí như thế này là không xứng đáng. 

Thứ nhất: Bố thí không cung kính làcho đại đi, ví dụ giống như cho người ăn xin, mình cho nhưng khinh thường, thế thì không được nha! Điều này thì dễ hiểu.

Nhưng điều thứ hai là:Bố thí không suy nghĩ. Quý vị thấy ‘Tam luân Thể không’ của Bắc truyền đem ra xài được không? Không xài được! Đừng có suy nghĩ gì hết. Không phải! Đức Phật [nói] bố thí không suy nghĩ là rơi vào không phải Chân nhân rồi, mà bố thí phải có suy nghĩ. Đằng sau có nói, chúng ta đọc luôn.

-Này các Tỷ-kheo! Năm loại bố thí này, là loại bố thí xứng bậc Chân nhân. Thế nào là năm?

(1) Bố thí có cung kính.

(2) Bố thí có suy nghĩ.

(3) Bố thí tự tay mình.

(4) Bố thí đồ không quăng bỏ.

(5) Bố thí có nghĩ đến tương lai.

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm loại bố thí xứng bậc Chân nhân.

Quý vị thấy không ạ? Trong 5 mục thì hết 2 mục là đã phải nghĩ rồi. Cho nên theo Vi Diệu Pháp, trước khi bố thí, trong khi bố thí, sau khi bố thí, phải có đủ ba chi pháp đó, thì việc bố thí mới đem lại phước báu lớn. Trước khi bố thí, trong khi bố thí, và sau khi bố thí, không chỉ trong Vi Diệu Pháp nói, mà trong Tạng kinh cũng nói.

Chứ không phải như Bắc truyền, cứ nói bố thí không cần suy nghĩ: vô Nhân tướng, vô Chúng sanh tướng, vô Thọ giả tướng, gọi là Tam luân thể không: không thấy vật bố thí, không thấy người bố thí (không thấy người cho). Sai! Vậy cái đó là ai làm? Mình tu như vậy [thì] cuối cùng phước không có, gọi là tâm vô minh. Bố thí bằng tâm phóng dật thì phước rất nhỏ. Phải hiểu như vậy! 

Cho nên ở đây:

          (1) Bố thí không cung kính: là không đúng rồi. Mà phải bố thí có cung kính. 

(2) Bố thí phải có suy nghĩ: phải suy nghĩ việc bố thí này để làm gì? Bố thí để hướng đến mục đích gì? Bố thí để có phước báo hoặc bố thí giúp cho người nghèo khổ v.v… chứ không phải là đưa ra thôi, không có suy nghĩ gì. 

(3) Bố thí tự tay mình: thì phước mới lớn. Còn nếu mình nhờ, đưa qua đâu thì ít hơn. Tất nhiên, thời nay nhiều khi đi tới nơi cũng khó. Khi mình phát tâm, ví dụ mình gởi, mình cũng phải nghĩ là ‘mình bố thí’. Tới khi người ta cúng dường rồi chụp hình lại v.v… thì mình cũng tùy hỉ liền lúc đó, lại thêm phước báu. Hoặc bây giờ là livestream, cũng nên như vậy. Nhưng nói chung không cần livestream rùm beng lên làm chi, mình chỉ cần biết người ta đã bố thí giúp mình là được rồi, cũng đỡ hơn.

(4) Bố thí đồ không quăng bỏ: tức là đồ mình dư ra, mình mới cho thì phước không lớn, cho nên không phải bố thí của bậc Chân nhân. Mà bố thí đồ dùng còn giá trị đối với mình.

          (5) Bố thí có nghĩ đến tương lai: đây là nghĩ đến quả tương lai được gì? Quả Dị thục của nghiệp, mình phải nghĩ tới, chứ không phải là không nha!

          Cho nên quý vị thấy rõ ràng mình học kinh, mình thấy ngược hết hoàn toàn với kinh điển Bắc truyền. Thật ra ‘Tam luân Thể không’ không phải là kinh điển, đó là lời chư Tổ Bắc truyền theo Đạo gia sáng tác ra, chứ không có trong kinh. Cho nên hãy cẩn thận nha! Như vậy bố thí phải học đoạn đằng sau, đừng học đoạn đằng trước.

          Bây giờ chúng ta học thêm chủ đề nữa là:

Chủ đề 4:

Bố Thí Xứng Đáng Bậc Chân Nhân (2)

Quả Của Bố thí

(Kinh 5.148 trong Kinh Tăng Chi Bộ)

          Ở đây cũng rất quan trọng, mình nên học những bài kinh căn bản này.

– Này các Tỷ-kheo, có năm loại bố thí này xứng bậc Chân nhân. Thế nào là năm?

(1) Bố thí có lòng tin.

(2) Bố thí có kính trọng.

(3) Bố thí đúng thời.

(4) Bố thí với tâm không gượng ép.

(5) Bố thí không làm thương tổn mình và người.

5 điều kiện để bố thí:

(1) Bố thí phải có lòng tin: Tin cái gì? Tin vào nghiệp, quả của nghiệp. Và có suy nghĩ hay không?

(2) Bố thí có kính trọng: Mình bố thí, mình có lòng kính trọng thì phước lớn, cho dù là người ăn xin.

(3) Bố thí đúng thời: Đúng thời là sao? Tức là đúng lúc. Lúc người ta đang khó khăn, ví dụ người ta đang bệnh, người ta đang đi cấp cứu mà bố thí là tốt. Còn người ta đang sung sướng mà bố thí thì [phước] không bằng. Cho nên những người đang ở bệnh viện, những người hoàn cảnh khó khăn mà quý vị bố thí thì rất là tốt, phước lớn hơn. Ví dụ người ta đang no đủ, đầy đủ thứ [mà bố thí] thì phước ít hơn.

(4) Bố thí với tâm không gượng ép: không phải cố gắng làm, không phải gượng ép làm, thấy người ta làm thì mình cũng làm, hoặc là quê quá thì làm, thấy ai cũng bố thí mình cũng phải xông ra bố thí, để cho khỏi quê, đó là gượng ép. Mà mình bố thí một cách chủ động, vì mình nghĩ việc đó là tốt v.v… không gượng ép.

(5) Bố thí không làm tổn thương mình và người: có những bố thí mình làm tổn thương mình và người. Điều này nhiều lắm, ý nghĩa rộng lắm. Ví dụ ở gia đình, quý vị đem bố thí mà làm tổn thương gia đình của quý vị, tổn thương thế nào? Quý vị lấy trộm tiền trong gia đình đem bố thí, mà chồng không cho, tổn thương người ta, người ta biết thì người ta khó chịu. Rồi bố thí nhiều khi tổn thương mình, tổn thương mình là sao? Ví dụ như bên Đại thừa sáng tác ra, lấy mắt hay cái gì đó của mình để tặng cho, bố thí kiểu đó là tổn thương mình.

Cho nên mình phải hiểu, đó là không nên, trừ khi quý vị hành dữ quá, quý vị tu kiểu buông xả. Nhưng thực ra đó là Bồ-tát trong kiếp xưa, tức là lúc chưa chứng ngộ thì mới làm như vậy. Khi chứng ngộ rồi thì không ai dại làm như vậy hết. Quý vị nhớ, đó là chưa chứng ngộ, nên nghĩ bố thí xả thân mình luôn là tốt. Nhưng không phải! Khi chứng ngộ rồi thì Đức Phật thấy đó không phải là điều nên thực hành. Quý vị hiểu như vậy. Cho nên không được làm tổn thương mình trên hai phương diện: một là thân thể, hai là trên tinh thần. Nhiều khi mình bố thí, mình làm tổn thương mình đó. Quý vị tổn thương là bắt đầu bất an, lo lắng “hết tiền rồi thầy ơi. Con bố thí xong, con hết tiền rồi, con nợ rồi” v.v… đủ thứ. Đó là tổn thương mình. Rồi bố thí tổn thương người là làm cho những người nhận không vui, họ nhận mà họ cảm thấy khó chịu, hoặc cảm thấy bị xúc phạm. Ví dụ quý vị cho một người ăn xin mà quý vị làm sao đó họ thấy bị xúc phạm. Thì đó là bố thí làm tổn thương người. Như vậy cũng giảm bớt phước.

Chúng ta hiểu rồi, và đằng sau 5 bố thí này sẽ mang theo những quả báo, chúng ta nghe Đức Phật nói:

Này các Tỷ-kheo, sau khi bố thí với lòng tin, ở bất cứ chỗ nào, khi quả dị thục của sự bố thí ấy đem lại kết quả: Thì người ấy được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn, đẹp trai, dễ ngó (dễ nhìn), có thành tín và thành tựu dung sắc thù thắng như hoa sen.

Nói chung, quý vị chỉ cần bố thí có lòng tin là sau này ở bất cứ nơi đâu, khi quả đó chín, trổ, thì quý vị được quả giàu sang, nhiều tài sản; rồi đẹp, dễ nhìn, dễ ưa, người ta nhìn mình cũng dễ chịu, không phải nhìn cái là ghét; họ sẽ có lòng thành tín; có thành tựu dung sắc thù thắng như hoa sen, đẹp. Đó là điều thứ nhất, bố thí có lòng tin được quả như vậy.

Và này các Tỷ-kheo, sau khi bố thí có cung kính, ở bất cứ chỗ nào, khi quả dị thục của sự bố thí ấy đem lại kết quả: Thì người ấy được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn; và các con trai, các bà vợ, các người nô tỳ, các người đưa tin, các người làm công, những người ấy đều sẵn sàng vâng theo người ấy, họ lóng tai và phục vụ với tâm hiểu biết.

          Tức là nếu mình bố thí với tâm kính trọng người, thì sau này quả trổ, dù ở đâu thì gia đình thân quyến của quý vị, những người nô tỳ, làm công, hay quý vị điều hành công ty đều tin, nghe lời quý vị; và họ có tâm hiểu biết, thông minh, họ làm tốt việc. Còn quý vị thì được giàu sang, tài sản đầy đủ. Cho nên bố thí với lòng cung kính thì được quả như vậy.

Điều đó có quan trọng không ạ? Nhiều người nói đời này con chứng đạo rồi, con không cần nữa. Đúng! Nếu quý vị chứng đạo rồi thì quý vị không cần nữa. Chứng đạo A-la-hán, chứng đạo Tam quả A-na-hàm thì không cần nữa. Nhưng chứng quả Tu-đà-hoàn thì vẫn cần, tại vì vẫn còn ở trong cõi này, tối đa 7 lần (tính cả cõi Trời, cõi Người, tính tất cả các cõi, chứ không phải mỗi cõi Dục). Tu-đà-hoàn còn có nghĩa là Thất lai, còn có nghĩa là Nhất chủng đạo, còn có nghĩa là Gia gia v.v… Những địa vị như vậy có hai ý nghĩa: Một  là họ còn bao nhiêu đời nữa rồi họ chứng đạo A-la-hán. Còn hỏi ở cõi nào, thì có thể họ chưa chứng Thiền nên họ có thể ở cõi Dục, nhưng nếu họ chứng Thiền thì họ không ở cõi Dục. Cho nên ai nói Tu-đà-hoàn ở cõi Dục là chưa chính xác. Tu-đà-hoàn không chứng Thiền thì mới ở cõi Dục. Phải học cho chính xác, chứ không học mơ mơ màng màng là không được. Việc ở cõi nào là do chứng Thiền, còn chứng quả là ở địa vị đoạn trừ được bao nhiêu Kiết sử Phiền não. Và bậc Tam quả A-na-hàm trừ được Kiết sử Tham và Sân luôn, cho nên địa vị thấp nhất của họ đời sau thấp nhất là Sơ thiền trở lên, gọi là Thượng lưu Sắc cứu cánh, chứ không thể nào thấp hơn nữa. Nếu họ chứng được Tứ thiền thì họ sẽ lên Tứ thiền.

Quả của thứ ba của bố thí đúng thời.

Và này các Tỷ-kheo, sau khi bố thí đúng thời, ở bất cứ chỗ nào, khi quả dị thục của sự bố thí ấy đem lại kết quả: Người ấy được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn; và các vật dụng đến với người ấy đúng thời và sung túc.

Như vậy bố thí đúng thời và đúng lúc thì giàu sang và các đồ vật dụng đến đúng lúc mình cần. Mình cần gì là nó đến, đó gọi là như ý. Tức là khi mình muốn có nhà thì có nhà, muốn có xe thì có xe, muốn gì là có đấy, nói chung là sung túc. Còn bố thí không đúng thời thì cũng có đó, nhưng lúc có lúc không, lúc muốn mà không được, muốn mua chiếc xe để chở con mình đi học mà không có tiền, phải đợi mấy tháng sau mới mua được. Đó là quả của bố thí không đúng thời.

Và này các Tỷ-kheo, sau khi bố thí với tâm không gượng ép, ở bất cứ chỗ nào, khi quả dị thục của sự bố thí ấy đem lại kết quả: Người ấy được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn, và hướng tâm thụ hưởng đầy đủ năm dục công đức.

Điều thứ tư là nếu bố thí với tâm không gượng ép, thoải mái bố thí, thì quả sau này được giàu sang tài sản sung mãn, hướng tâm thụ hưởng đầy đủ năm dục công đức (tức là Ngũ dục). Ở đây là hưởng thụ trên năm căn: Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Mắt thấy những điều tốt đẹp, tai nghe những âm thanh tốt đẹp, mũi ngửi những mùi tốt đẹp (ví dụ như nước hoa), lưỡi được ăn đồ ăn ngon, thân được ở những chỗ sung sướng. Đó là năm dục công đức, gọi là Ngũ dục trong kinh Nguyên thuỷ. Còn bên Trung Hoa, do các ngài không học trong kinh Nguyên thuỷ (Kinh A Hàm và Kinh Nikaya), cho nên các ngài tự chế theo Nho gia hay theo Đạo gia, nói Ngũ dục là tài, sắc, danh, thực, thuỳ. Cho nên không giống với đạo Phật.

Năm dục này có được là do bố thí không gượng ép. Còn nếu bố thí gượng ép thì sau này không được hưởng Ngũ dục, chỉ có tài sản thôi nhưng không được hưởng. Cho nên cái gì cũng có quả, có nhân (nhân + duyên = quả). 

          Và này các Tỷ-kheo, sau khi bố thí không làm thương tổn mình và người, ở bất cứ chỗ nào, khi quả dị thục của sự bố thí ấy đem lại kết quả: Người ấy được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn; và không một tai nạn nào từ đâu đến, đến với tài sản của người ấy, hoặc từ lửa, từ nước, từ vua, từ ăn trộm, từ các người thù địch hay từ các người thừa tự.

 Này các Tỷ-kheo, có năm loại bố thí xứng bậc Chân nhân này.

Điều thứ năm là bố thí không làm thương tổn mình và người, thì sau này quả trổ ra là được giàu sang, đại phú, tài sản đầy đủ. Nhưng quan trọng do không làm tổn thương mình, tổn thương người cho nên tài sản đó tránh được năm nạn: Lửa do hoả hoạn cháy; nước là bị lũ lụt (Việt Nam mình năm nay ngập nhiều lắm); bị vua là tài sản bị vua sung vào công quỹ, tịch thu (ngôn ngữ bây giờ gọi là bị giải toả, nhà bị giải phóng mặt bằng. Mình xui mình bị rớt vô đó. Nhiều khi không phải xui, mà do nghiệp hồi xưa bố thí mà tổn hại người nên không có tốt); rồi từ ăn trộm tức là bị ăn trộm lấy. Nếu bố thí không tổn thương mình, không tổn thương người thì không bị ăn trộm lấy; thứ năm là từ thế lực thù địchvà các người thừa tự (tức là các người con giành giật của mình). Trong kinh Nguyên thuỷ không dùng chữ oan gia (chữ oan gia nghe nặng nề), mà dùng những đứa con không có hiếu, những người thừa tự không lễ kính, không có hiếu giành của mình. Còn qua Trung Quốc dùng từ oan gia trái chủ nghe nặng nề quá, thành ra thấy người trong nhà toàn oan gia không à. Không phải người trong nhà là oan gia, mà đó là những người do duyên như thế, do tính như thế, chứ không phải tất cả là do nghiệp. Nghiệp thì cũng có, nhưng có thể là không phải do nghiệp, mà do con người xấu thì xấu thôi. Tới lúc đó họ muốn chiếm đoạt tài sản của mình, cho nên họ làm như vậy. Nếu mình bố thí mà không làm tổn thương mình và người, thì mình sẽ tránh được 5 nạn về tài sản này.

Tóm tắt Kinh 5.148 trong Kinh Tăng Chi Bộ
5 loại Bố thí Xứng Đáng Bậc Chân Nhân
TTLoại Bố thíQuả đạt được
1Bố thí có lòng tin.Được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn, thân xinh đẹp, dễ nhìn, có thành tín và thành tựu dung sắc thù thắng như hoa sen.
2Bố thí có kính trọng.Được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn; và các con trai, các bà vợ, các người nô tỳ, các người đưa tin, các người làm công, những người ấy đều sẵn sàng vâng theo người ấy, họ lóng tai và phục vụ với tâm hiểu biết. Còn mình không có tâm kính trọng khi bố thí thì giàu sang nhưngy người đó không nghe theo mình, thậm chí chỉ đạo nó nó vẫn làm tùm lum, nó không hiểu biết gì hết, nó khờ nó làm không đúng.
3Bố thí đúng thời.Được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn; và các vật dụng đến với người ấy đúng thời và sung túc.
4Bố thí với tâm không gượng ép.Được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn, và hướng tâm thụ hưởng đầy đủ năm dục công đức.
5Bố thí không làm thương tổn mình và người.Được giàu sang, đại phú, tài sản sung mãn; và không một tai nạn nào từ đâu đến, đến với tài sản của người ấy, hoặc từ lửa, từ nước, từ vua, từ ăn trộm, từ các người thù địch hay từ các người thừa tự.

Chủ đề 5:

5 Lý Do Người Cư Sĩ Nên Trở Thành Người Giàu

(Kinh 5.41 – Trở Thành Giàu: Ādiya Trong Kinh Tăng Chi Bộ)

Quý vị thấy không ạ? Kinh thì nói người Cư sĩ nên giàu, còn qua Đạo gia Trung Quốc thì nói là nên ‘xả phú cầu bần, xả thân cầu đạo’, và có tích truyện đem tài sản đổ hết xuống sông. Trong khi đó, Đức Phật dạy nên trở thành người giàu. Chúng ta chỉ có học vài bài mà thấy ngược hoàn toàn lại các chư Tổ Trung Hoa. Cho nên mình không tin nữa là đương nhiên thôi. Ai mà có trí thì người đó tự biết. Chúng ta sẽ học chính lời Đức Phật nói:

Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī (Xá Vệ Thành), tại Jetavana, khu vườn ông Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc). Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên:

– Này Gia chủ, có năm lý do này để gầy dựng tài sản. Thế nào là năm?

Này Gia chủ! Ở đây, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp;(nói tóm lại là mình tự làm hợp pháp).

 (1) tự làm mình an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc; làm cho mẹ cha an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc; làm cho vợ con, người phục vụ, các người làm công được an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc. Ðây là lý do thứ nhất để gây dựng tài sản.

Quý vị đọc cho kỹ, đây là nói cho người Cư sĩ, không nói cho người xuất gia. Thì quý vị nên làm giàu. Đây cũng là tựa đề của bài kinh này.

Lý do thứ nhất là để cho mình được an lạc và duy trì sự an lạc đó cho mình, chứ không phải tu ‘lấy khổ làm thầy’. Là không đúng. Không những vậy mà còn cho cha mẹ mình an lạc và duy trì sự an lạc đó cho cha mẹ mình, làm cho vợ con mình an lạc, làm cho những người phục vụ, làm công của mình được an lạc và duy trì sự an lạc đó cho họ. Đó là lý do thứ nhất để gây dựng tài sản.

Học như vậy thì mới đúng, nếu quý vị học theo lời Phật thì xã hội này không phản đối quý vị học Phật, vì quá đúng rồi. Gia đình quý vị thấy con mình học Phật, nó làm giàu, nó được sống vui sướng, yên tâm, và gia đình nó được duy trì, vợ con nó cũng được, cha mẹ nó cũng được duy trì an lạc. Mình giàu thì mình mới giúp cho cha mẹ được chứ, rồi những người làm công cho mình, những người thợ, những người phục vụ cho mình họ cũng được yên tâm. Họ được tài sản, họ được giàu có, họ được an lạc.

Tu như vậy thì có sai gì đối với thế gian đâu? Vậy mà qua bên Đạo gia nhồi nhét vô là: “Xả hết đi! Xả đi! Phải nghèo thì mới tu được, lấy khổ làm thầy, tích tài tán đạo”. Đó là ngài Tịnh Không nói, rất là đáng thương, rất là đáng thương luôn! Cho nên quý vị thấy Đức Phật nói rồi: Pháp của Ngài là thiết thực trong hiện tại, không có thời gian (tức là luôn luôn phù hợp với mọi thời đại). Làm giàu một cách chính đáng để duy trì sự an lạc cho mình, cho gia đình mình, cho những người thân, cho những người làm cùng với mình, ví dụ như công ty.

Rất là quan trọng! Đó là lý do thứ nhất mà mình phải trở nên giàu có, người tại gia phải vậy. Cho nên là tu theo Nguyên thuỷ, quý vị yên tâm là không ai phản đối. Đem những lời này ra nói là không ai phản đối, gia đình quý vị ủng hộ quý vị luôn. Tu sai là xả phú cầu bần, có bao nhiêu tiền là xả hết, cho nên người nhà phản đối là đúng rồi.

          Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp (tức là tự mình nỗ lực làm).(2) Vị ấy làm cho bạn bè thân hữu an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc. Ðây là lý do thứ hai để gầy dựng tài sản. 

Lý do thứ hai để giúp cho giàu hơn là vì bạn bè. Quý vị làm ăn ngon lên thì quý vị an lạc, thì bạn bè quý vị mới an lạc được, giúp đỡ bạn bè được chứ. Tu một hồi mà nghèo xơ nghèo xác, họ thấy mình thì cũng sợ luôn, không dám tu nữa, họ không tin Phật giáo nữa. Cho nên pháp của Đức Phật tuyệt vời, không bị ảnh hưởng hạn chế bởi thời gian, bởi vì thời đại nào cũng đúng. Quý vị giàu lên thì bạn bè nào cũng vui. Quý vị giúp được bạn bè được khi họ lỡ khó khăn, còn không thì chẳng giúp được cho ai. Cho nên quá đúng rồi.

          Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn (phải nỗ lực tinh tấn nha, chứ không phải làm ăn chơi chơi), thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mổ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp. (3) Các tai họa từ lửa, từ nước, từ vua, từ ăn trộm, từ kẻ thù hay từ các người thừa tự được chận đứng, và vị ấy giữ tài sản được an toàn cho vị ấy. Ðây là lý do thứ ba để gầy dựng tài sản.

Quý vị làm tài sản phải nỗ lực tinh tấn, khâu góp bằng sức mạnh của mình, phải làm một cách hợp pháp thì chặn đứng được những tai nạn từ lửa (tức là bị cháy), từ lũ lụt (tức là từ nước), từ vua (tức là bị vua tịch thu mất), từ ăn trộm, từ những người thừa tự. Vì mình có nhiều tài sản thì mình giữ được điều đó.

Điều này dễ hiểu thôi, quý vị làm ăn nhiều thì quý vị có tiền bạc nhiều, thì có thế lực mạnh. Nếu có thế lực mạnh thì mình không bị ảnh hưởng. Ví dụ bị lửa cháy thì cháy chút xíu thôi, không cháy hết tài sản của mình được. Lỡ bị nước lụt thì bị lụt một phần thôi, bởi vì nhà mình khá, công ty mình khá, xây dựng cao lên, chống được nước lụt. Thứ ba là không bị các vua hồi xưa ỷ mạnh hiếp yếu, tại vì mình yếu quá nên bị tịch thu, còn mình mạnh rồi thì đâu có được. Thứ tư là không bị ăn trộm, vì mình giàu có, lực lượng mạnh thì ai ăn trộm được. Thứ năm là kẻ thù, những kẻ thù cũng ngán vì thấy quý vị mạnh quá, ai mà đụng được.

Thời xưa là vậy, hình như thời nay bây giờ cũng vậy. Bây giờ nhiều khi kinh doanh, quý vị không có vốn thì quý vị cũng thua. Ví dụ mở 2 cửa hàng, ở Cao Nguyên, có mùa bán ống nước để tưới cafe, bên mình cũng bán, bên kia cũng bán. Bên kia muốn chơi bên mình, họ chỉ cần giảm giá một mùa thôi, giá rẻ. Hai cửa hàng gần nhau mà, họ giảm giá một thời gian là mình chịu không nổi, là mất hết khách, là phá sản liền. Còn mình giàu thì không sao, một năm lỗ vẫn còn được. Giàu là chặn đứng được những kẻ thù. Chống được những kẻ thừa tự, ví dụ như là con cháu trong nhà đòi lấy tài sản. Nhưng chúng cũng lấy không hết được, tại vì tài sản mình nhiều quá. Đó là duy trì được an toàn. Đó là lý do thứ ba tại sao phải trở nên giàu.

Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp, (4) có thể làm năm hiến cúng: Hiến cúng cho bà con, hiến cúng cho khách, hiến cúng cho người đã chết, hiến cúng cho vua, hiến cúng cho chư Thiên. Ðây là lý do thứ tư để gầy dựng tài sản.

Tức là quý vị phải giàu rồi thì quý vị mới đi cúng dường, mới đi giúp đỡ, tặng cho bà con mình được. Quý vị nghèo xơ nghèo xác thì quý vị giúp được bà con gì đâu.

Hiến cúng cho khách: tức là khách tới, quý vị cho tài sản thoải mái. Nhà quý vị giàu quá trời, nứt vách đổ tường, khách tới quý vị cho vài ba triệu thì ăn thua gì. Quá đúng! Cho nên Đức Phật có bao giờ nói sai đâu.

Rồi hiến cúng cho người đã chết là sao? Là mình làm công đức, mình mở các đại tiệc để cúng thí thực cho người đã chết, cho chúng Ngạ quỷ, hoặc là hồi hướng cho những người đã chết. Thì việc hồi hướng vậy, có người nhận được, có người không, chỉ có chúng Ngạ quỷ nhận được thôi, một loại Ngạ quỷ nhận được nếu như cúng đồ ăn. Còn phước thì chúng Ngạ quỷ hoặc chúng chư Thiên nhận được, nếu như họ có tâm tuỳ hỷ. Cho nên phải có tiền mới mở đàn cúng được. Hồi xưa, một Đạo tràng Tam thời Hệ niệm rẻ bèo cũng khoảng 200 triệu, 300 triệu, ai ít tiền thì làm sao làm được. Cho nên hiến cúng cho người chết đâu có đơn giản.

Thứ tư là hiến cúng cho vua: nghĩa là khi mình có tiền thì mình ủng hộ đất nước là chuyện nhỏ. Bây giờ đất nước kêu gọi ủng hộ đồng bào lũ lụt, nếu tôi có nhiều tiền thì ủng hộ liền 100 triệu, 200 triệu. Còn nghèo xơ nghèo xác, cũng hô hào ủng hộ, ủng hộ. Nhưng ủng hộ được bao nhiêu? Không có tiền thì ủng hộ được gì đâu. Đó là ủng hộ cho vua, cho đất nước, đất nước cần cái gì mình ủng hộ cái đó. Cho nên phải làm giàu thì mới giúp được đất nước, quá đúng!

Bài kinh này nói, không ai cãi được, thời nào cũng đúng, Đức Phật quá tuyệt vời! Còn chư Tổ Trung Hoa thì dạy “xả phú cầu bần, tích tài tán đạo” là thôi tiêu rồi. Người ta không thể nào chấp nhận được một đạo Phật Tà kiến như vậy, đó là Tà kiến mà không biết, rất là đáng thương! Cho nên nhiều người ngập ở trong đó, bây giờ ra không được, tội lắm!

Thứ năm là hiến cúng cho chư Thiên: có cúng thì chư Thiên cũng không ăn đâu, nhưng ở đây ý là mình làm phước mình hồi hướng, nghĩ đến chư Thiên. Ví dụ mình biết cha mẹ mình sanh thiên rồi, cha mẹ kêu “Ôi! trên này khó làm phước lắm con”. (Họ báo mộng: “Con làm phước đi, mỗi lần con làm, con nhớ báo, ta chỉ cần vui và tuỳ hỷ theo là ta có phước”). Cho nên họ cũng làm việc thiện lành vì cha mẹ, đó cũng là hiến cúng cho chư Thiên. Nếu quý vị không có tiền thì đố quý vị làm được năm sự hiến cúng này. Cho nên nghèo không làm được, đó là lý do làm người Cư sĩ phải giàu.

          Ðây là lý do thứ tư để gây dựng tài sản.

         Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp, (5) đối với các Sa-môn, Bà-la-môn nào ly kiêu mạn, ly phóng dật, an trú nhẫn nhục, nhu hòa, nhiếp phục tự mình, an tịnh tự mình, làm lắng dịu tự mình, đối với những Sa-môn, Bà-la-môn như vậy, vị ấy tổ chức sự cúng dường tối thượng, đưa đến cảnh giới chư Thiên, được quả dị thục, đưa đến cõi trời. Ðây là lý do thứ năm để gầy dựng tài sản.

Lý do thứ năm cho người Cư sĩ phải giàu là đối với những Sa-môn, Bà-la-môn nào mà tu tốt, ly kiêu mạn là bớt kiêu mạn, bớt phóng dật, an trú và nhẫn nhục, nhu hòa, nhiếp phục tự mình, an tịnh tự mình, làm lắng dịu tự mình (tự mình bớt ngã). Nhưng vậy cúng dường cho họ thì được cảnh giới tối thượng là cảnh giới chư Thiên, lên cõi Trời. Nhớ! Cúng dường những người tu cỡ đó mới lên cõi Trời. Chứ còn cúng dường mấy người kia thì phước ít hơn. Cũng có thể được lên cõi Trời, không biết thế nào nhưng cũng phải tu cỡ này. Cho nên mấy người chứng Sơ quả, mà quý vị cúng một bữa ăn thôi là phước quá trời.

Đó là lý do thứ năm để gây dựng tài sản giàu có là để đi cúng dường. Cúng dường không phải vì cho các vị đó, mà vì cho mình được lên cõi Trời, tâm rất đơn giản thôi. Như vậy đó là 5 lý do, quý vị nhớ rồi đúng không ạ?

          Này Gia chủ, có năm lý do này để gầy dựng tài sản.

Này Gia chủ, đối với vị Thánh đệ tử gầy dựng tài sản với năm lý do này, khi tài sản đi đến hoại diệt, vị ấy suy nghĩ như sau: “Các tài sản do những lý do để gầy dựng, ta đã gầy dựng chúng. Nay các tài sản ấy của ta đi đến hoại diệt”, vị ấy không có hối hận.

Quý vị thấy, Đức Phật không có hứa cho quý vị làm như vậy rồi mai mốt tài sản còn hoài đâu. Không giống như bên Bắc truyền nói là: “Yên tâm, đồ ăn uống dư dật, tài sản không thiếu v.v …” Không có! Đức Phật nói là tài sản vẫn đi đến hoại diệt, cũng mất cũng đi. Nhưng vị đó không có hối hận, vì hiểu nhân quả rồi thì khi duyên tới thì chịu thôi. Có phước mà duyên chưa tới, thì mất tài sản vẫn chấp nhận, không có hối hận!

Quý vị thấy không ạ? Đức Phật nói sự thật, Đức Phật không có ru ngủ. Người đời sau thì họ ru ngủ: nào là bố thí phước nhiều, rồi ham bố thí. Cuối cùng phước chưa thấy trổ, mà mình nghèo thì người ta oán trách. Còn Đức Phật nói vẫn có thể bị “tài sản ấy đi đến hoại diệt”, [nhưng] vị ấy không có hối hận. Biết rõ nhân quả thì chả ai trách hết.

Này Gia chủ, đối với vị Thánh đệ gầy dựng tài sản với năm lý do này, nếu tài sản ấy đi đến tăng trưởng, vị ấy suy nghĩ như sau: “Các tài sản do những lý do gầy dựng, ta đã gầy dựng chúng. Nay các tài sản ấy của ta đi đến tăng trưởng”. Như vậy, cả hai phương diện, vị ấy không có hối hận.

Hay hơn nữa là tới khi tài sản thêm nhiều thì cũng không có hối hận (tức là không có trạo hối, trạo cử), không suy nghĩ gì cả. Cho nên hiểu nhân quả rồi, quý vị học 5 điều trên, dù tài sản có mất mát hư hao thì tâm cũng bình thường, không có phóng dật, không có tâm hối hận, trạo hối, trạo cự. Lý do học pháp phải như vậy. Còn nếu không thì sao? Thấy giàu quá thì tự hào “ta đã bố thí rồi, ta được giàu có v.v…”, đủ thứ.

Còn ở đây mình biết nhân quả, khi nào đủ duyên thì quả trổ. Bây giờ duyên xấu thì trổ quả xấu, duyên xui thì tài sản mất, vậy thôi. Cho nên là bình thường. Cho nên học đúng nhân quả, hiểu rõ nhân quả, nghiệp đã gieo không mất mà chỉ chưa có trổ thôi, trừ khi quý vị vào Niết-bàn. Còn quý vị chưa vào Niết-bàn, thì cơ hội vẫn còn, khi nào đủ duyên thì quả sẽ trổ, cho nên không có hối hận, không có trạo cử là “tại sao tôi làm vậy mà không được cái này cái kia” v.v… hoặc là “tại sao hôm nay ta giàu như thế này như thế kia”. Không cần! Mình chỉ cần tâm rất bình thường thôi. 

Cho nên bài này rất là quan trọng. Quý vị thấy nhiều bài kinh Đức Phật khuyên làm giàu, chứ không phải mỗi bài kinh này đâu.

Tài sản được thọ hưởng,
Gia nhân được nuôi dưỡng,
Chính nhờ các tài sản,
Do ta tránh tai họa.

Mình có tài sản thì mình được thọ hưởng, rồi người trong nhà cũng được nuôi dưỡng. Chính nhờ các tài sản và do ta tránh tai hoạ.

Là cúng dường tối thượng,
Làm năm loại hiến vật,
Dành cho bậc trì giới
Bậc tự điều, Phạm hạnh.
Mục đích gì bậc Trí,
Trú nhà, cầu tài sản,
Mục đích ấy ta đạt,
Ðược làm không hối hận.
Người nào nhớ nghĩ vậy,
An trú trên Thánh pháp,
Ðời này được tán thán,
Ðời sau được hoan hỉ,
Trên cảnh giới chư Thiên.

Nhớ câu cuối cùng: Làm không có hối hận; Người nào nhớ nghĩ vậy; An trú trên Thánh pháp (là pháp của bậc Thánh); Đời này được ngợi khen; Ðời sau được hoan hỉ; và cuối cùng là được hoan hỉ ở trên cảnh giới chư Thiên.

Đã không ạ? Lên cõi Trời luôn, chứ không có nói làm giàu là đọa. Còn Hoà thượng Tịnh Không nói ngược hết, do không có học kinh điển nên nói lung tung, nói theo ý của Đạo gia, nói theo ý của mình, nguy hiểm lắm! Cho nên là phải học. Đây là Kinh Nikaya, hồi trước chúng ta dẫn Kinh A Hàm, quý vị thấy hai kinh tương đương nhau, không phải một bài kinh mà mấy bài kinh lận.

Cho nên chịu khó đọc kinh, nghe kinh. Mà bây giờ các đồng tu bận quá, không có thời gian nghe, thì mỗi lần nghe ở đây một chút cũng được. Còn nếu nghi ngờ thì giở kinh ra coi, kiểm tra xem ông thầy Thiện Trang nói có đúng không? Hay là ổng tự bịa ổng nói. Phải coi chứ, chớ vội tin mà, nhưng thấy ông dẫn rõ ràng kinh như vậy rồi chối cãi chỗ nào được nữa. Còn ông Tịnh Không nói là nói theo ý ổng, chứ đâu có trong kinh đâu. Vậy mà cứ tin. Cho nên mình phải có trí một chút chứ.

Tóm tắt 5 lý do để người Cư sĩ cần trở thành người giàu bằng cách hợp pháp, chân chánh  theo Kinh 5.41 trong Kinh Tăng Chi Bộ
1Làm cho chính mình, mẹ cha, vợ con, người phục vụ, các người làm công được an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc. (Mục tiêu thức nhất giải thích tại sao mình làm giàu.)
2Làm cho bạn bè thân hữu an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc. (Phải duy trì được).
3Chận đứng các tai họa từ lửa, nước, vua, ăn trộm, kẻ thù, các người thừa tự (hư hỏng), và giữ tài sản được an toàn. (Giàu mới giữ được tài sản an toàn, chứ nghèo xơ nghèo xác gặp chuyện gì là nó đi hết. Có một chiếc xe thôi mà ra ngoài đường nó hư là rồi xong, không có gì hết. Một chiếc điện thoại để hằng tuần nghe pháp thôi, hư một cái là không có tiền mua điện thoại nữa, cũng khổ. Nhưng quý vì giàu thì một chiếc điện thoại hư chả là gì, mua chiếc điện thoại khác liền).
4Có thể làm năm hiến cúng: Hiến cúng cho bà con, hiến cúng cho khách, hiến cúng cho người đã chết, hiến cúng cho vua, hiến cúng cho chư Thiên.
5Cúng dường đến các Sa-môn, Bà-la-môn ly kiêu mạn, ly phóng dật, an trú nhẫn nhục, nhu hòa, nhiếp phục tự mình, an tịnh tự mình, làm lắng dịu tự mình. Tóm lại là cúng dường cho những người chân tu nhờ đó mà được quả dị thục là đến cảnh giới chư Thiên, cõi trời. Làm được như vậy là ok.

Hôm nay không có những bài cao siêu, chỉ nói đơn giản vậy thôi. Nhưng đây là những nền tảng căn bản, quý vị cũng nên học và thực hành. Vì khi còn trong vòng sanh tử, chưa lên cõi Sắc giới, thì cần những điều này. Cho dù bậc Sơ quả vẫn phải tu phước, bậc Nhị quả vẫn phải tu phước, bậc Tam quả thì có thể chơi được rồi, không cần quan tâm nữa, còn bậc A-la-hán thì ngủ luôn được rồi, chờ đến ngày chết rồi nhập Niết-bàn thôi, không quan trọng nữa. Còn Sơ quả, biết là không đọa đó, đời sau có thể làm cõi Người nữa. Nhưng thôi, phấn đấu lên cõi Trời cho sướng. [Chứ] là cõi Người đời sau mà vô nhà nghèo khổ thì cũng mệt lắm, đời này mệt lắm rồi, đời sau cố gắng khoẻ khoẻ chút. Cho nên cố gắng nha! Phải phước huệ song tu là vậy.

Bài này có nhiều kiến thức, nhiều câu chuyện hay, lâu lâu kể cho quý vị nhiều kiến thức như vậy. Hẹn quý vị khi khác. Kính chào quý vị! Mời quý vị, chúng ta cùng hồi hướng:

Chúng con nguyện đem công đức có được trong thời khoá hôm nay xin hồi hướng đến chư Thiên chư Thần trú ngụ tại nơi đây cũng như Chư Thiên Tứ Thiên Vương, Đế Thích, Đao Lợi, Phạm Thiên. Nguyện mong các Ngài hoan hỷ lãnh thọ.

Chúng con cũng nguyện đem công đức này hồi hướng đến tất cả thân bằng quyến thuộc của chúng con trong nhiều đời nhiều kiếp. Nguyện tất cả đều sớm giải thoát đắc đạo.